با این که حق است که در همه اشیاء ظهور کرده ولی اشیاء عین حق نیستند بلکه آیه و ظهور حقند و جدای از حق هم نمی باشند از جهتی(از حیث ظهور) عین حق و از جهتی(از حیث ذات) غیر حقند؛چنانکه شاعر گوید: چون نور که از مهر جدا هست و جدا نیست عالم همه آیات خدا هست و خدا نیست ما پرتو حقیم و نه اوئیم

خدا بود و چیزی با او نبوداین که عرفا می گویند:كان الله و لم يكن معه شى ء خدا بود و چیزی با او نبودو در حدیث موسى بن جعفر(ع) نیز آمده است: كان الله و لا شى ء معه و هو الان كما كانخدا بود و چیزی با او نبود و الان نیز چنین است(یعنی الان نیز چیزی با او نیست) معنى واقعى و حقيقى آن اين است كه خدا است و ش

رؤیای صادقه در حقیقت، نتیجه ارتباط نفس با مبادی عالیه نوریه است، که این معانی و حقائق به وسیله قوه عاقله دریافت می گردد و توسط قوه متخلیه صورت و شکل به آن داده می شود.
این ارتباط نفس و حقائق نوریه، ره آورد انصراف نفس از نشئه دنیوی است، اگر این انصراف در حال بیداری هم اتفاق بیفتد، همین ارتباط بین نفس و حقائق نوریه حاصل می گردد، و این موهبتی است که خدواند تبارک و تعالی به سالک مراقب مرهمت می کند، این آمادگی برای درک حقائق نوریه، درجه به درجه بالا می رود تا به مرحله مکاشفه و الهام و نبوت می رسد

از نظر فلاسفه چشم زخم ناشي از قوت نفس است و مبدء آن يك حالت نفساني اعجاب آور است كه در شي يا شخص مورد تعجب تأثير مي گذارد و در واقع علت چشم زخم آن حالت نفساني است كه تعجب ناميده مي شود و در شي يا شخص مورد تعجب اثر مي گذارد؛ زيرا خاصيت نفس قوي چنين است.در روايات نيز تعبيرات مختلفی ديده می شود که وجود